Τι είναι η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας (OCPD);

Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας (OCPD) είναι μια διαταραχή προσωπικότητας που χαρακτηρίζεται από ένα επίμονο μοτίβο τελειομανίας, έντονη ανάγκη για έλεγχο και υπερβολική ενασχόληση με την τάξη, τους κανόνες, τις λεπτομέρειες και την παραγωγικότητα.

Οι άνθρωποι που ζουν με OCPD μπορεί να θέτουν πολύ υψηλά πρότυπα τόσο για τον εαυτό τους όσο και για τους άλλους και να δυσκολεύονται να ανεχθούν τα λάθη, την αβεβαιότητα ή καταστάσεις που δεν εξελίσσονται σύμφωνα με το σχέδιο. Η ανάγκη να γίνονται τα πράγματα «με τον σωστό τρόπο» μπορεί μερικές φορές να γίνει τόσο έντονη, ώστε να δυσκολεύει την ολοκλήρωση εργασιών, την ανάθεση ευθυνών ή την προσαρμογή στην αλλαγή.

Αυτά τα μοτίβα δεν αφορούν απλώς το να είναι κάποιος οργανωτικός, υπεύθυνος ή φιλόδοξος. Μπορούν να γίνουν συναισθηματικά εξαντλητικά και να επηρεάσουν σημαντικά τις σχέσεις, την εργασία και τη συνολική ευεξία.

Πέρα από τη Διάγνωση – Στη Θετική Ψυχοθεραπεία

Στη Θετική Ψυχοθεραπεία, η τελειομανία, η ανάγκη για έλεγχο και το έντονο αίσθημα ευθύνης δεν αντιμετωπίζονται μόνο ως δυσκολίες. Μπορεί επίσης να αντανακλούν πολύτιμες ικανότητες — όπως η ευσυνειδησία, η αξιοπιστία, η επιμονή και η συνέπεια — οι οποίες έχουν γίνει υπερβολικά άκαμπτες ή απαιτητικές.

Η ψυχοθεραπεία διερευνά τι μπορεί να βρίσκεται πίσω από την ανάγκη για έλεγχο ή τελειότητα. Για ορισμένους ανθρώπους, οι κανόνες, η επίτευξη και η προβλεψιμότητα μπορεί να προσφέρουν μια αίσθηση ασφάλειας σε καταστάσεις όπου η αβεβαιότητα, τα λάθη ή η ευαλωτότητα είναι ιδιαίτερα δύσκολο να γίνουν ανεκτά.

Αντί να ζητά από το άτομο να εγκαταλείψει τα πρότυπα ή τις δυνάμεις του, η ψυχοθεραπεία υποστηρίζει μεγαλύτερη ευελιξία και ισορροπία — βοηθώντας το να αναγνωρίζει πότε η επιδίωξη της αριστείας είναι βοηθητική και πότε η απαίτηση για τελειότητα αρχίζει να περιορίζει τη ζωή του.

Πώς μπορεί να εκδηλώνεται η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας (OCPD)

Οι άνθρωποι που ζουν με OCPD μπορεί να βιώνουν:

• Έντονη ενασχόληση με κανόνες, λεπτομέρειες, οργάνωση ή προγράμματα.

• Τελειομανία που μπορεί να δυσκολεύει ακόμη και την ολοκλήρωση μιας εργασίας.

• Πολύ υψηλές απαιτήσεις από τον εαυτό τους ή από τους άλλους.

• Δυσκολία να αναθέσουν ευθύνες, εκτός αν τα πράγματα γίνουν με έναν συγκεκριμένο τρόπο.

• Έντονη ανάγκη να διατηρούν τον έλεγχο.

• Δυσκολία προσαρμογής όταν τα σχέδια ή οι συνήθειες αλλάζουν απρόσμενα.

• Υπερβολική αφοσίωση στην εργασία ή την παραγωγικότητα εις βάρος της ξεκούρασης ή των σχέσεων.

• Ακαμψία γύρω από αξίες, πρότυπα ή τον τρόπο με τον οποίο «πρέπει» να γίνονται τα πράγματα.

• Δυσκολία να επιτρέψουν στον εαυτό τους να κάνει λάθη ή να αποδεχτεί ότι κάτι μπορεί να είναι απλώς «αρκετά καλό».

• Ένταση ή συγκρούσεις στις σχέσεις όταν οι άλλοι προσεγγίζουν τα πράγματα με διαφορετικό τρόπο.

Το να έχει κάποιος τελειομανή χαρακτηριστικά ή να είναι ιδιαίτερα οργανωτικός δεν σημαίνει ότι έχει OCPD. Η διάγνωση απαιτεί ένα επίμονο μοτίβο που προκαλεί σημαντικές δυσκολίες ή επηρεάζει τη λειτουργικότητα σε σημαντικούς τομείς της ζωής.

Πώς μπορεί να βοηθήσει η ψυχοθεραπεία

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει το άτομο να αναγνωρίσει τις πεποιθήσεις, τους φόβους και τις προσδοκίες που βρίσκονται πίσω από την τελειομανία, την ακαμψία και την ανάγκη για έλεγχο.

Η θεραπευτική διαδικασία μπορεί να ενισχύσει τη μεγαλύτερη ανοχή στην αβεβαιότητα, στα λάθη και στις καταστάσεις που δεν μπορούν να ελεγχθούν πλήρως. Παράλληλα, μπορεί να βοηθήσει το άτομο να αναπτύξει πιο ευέλικτες προσδοκίες από τον εαυτό του και τους άλλους, να ενισχύσει τη συναισθηματική του επίγνωση και να δημιουργήσει μεγαλύτερη ισορροπία ανάμεσα στην παραγωγικότητα, τις σχέσεις, την ξεκούραση και την προσωπική ευεξία.

Ο στόχος δεν είναι να σταματήσεις να νοιάζεσαι, να προσπαθείς ή να είσαι υπεύθυνος/η. Είναι να αποκτήσεις την ευελιξία να αναγνωρίζεις πότε το «αρκετά καλό» είναι πραγματικά αρκετό.

Όταν όλα πρέπει να είναι τέλεια, μπορεί να μένει πολύ λίγος χώρος για να ζήσεις απλώς τη ζωή σου.

Ατομική συνεδρία 50 λεπτών • Online ή δια ζώσης

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι η OCPD το ίδιο με την OCD;

Όχι. Παρότι οι ονομασίες τους μοιάζουν, η OCPD και η OCD είναι διαφορετικές διαταραχές. Η OCD χαρακτηρίζεται από ιδεοληψίες και/ή καταναγκασμούς, ενώ η OCPD αφορά ένα ευρύτερο και πιο επίμονο μοτίβο προσωπικότητας που επικεντρώνεται στην τελειομανία, τον έλεγχο, την τάξη και την ακαμψία. Είναι επίσης δυνατό ένα άτομο να εμφανίζει και τις δύο διαταραχές.

Είναι η τελειομανία το ίδιο με την OCPD;

Όχι. Πολλοί άνθρωποι έχουν τελειομανή χαρακτηριστικά χωρίς να έχουν διαταραχή προσωπικότητας. Η OCPD αφορά επίμονα μοτίβα που επηρεάζουν σημαντικά την ευελιξία, τις σχέσεις, την εργασία ή άλλους σημαντικούς τομείς της καθημερινής ζωής.

Οι άνθρωποι με OCPD αντιλαμβάνονται πάντα ότι τα πρότυπά τους είναι υπερβολικά;

Όχι απαραίτητα. Ορισμένα άτομα μπορεί να θεωρούν ότι τα πρότυπα, οι κανόνες ή ο τρόπος με τον οποίο κάνουν τα πράγματα είναι λογικά ή απαραίτητα, ακόμη κι όταν αυτά τα μοτίβα δημιουργούν σημαντικό στρες ή δυσκολίες στις σχέσεις. Μεγαλύτερη επίγνωση μπορεί να αναπτυχθεί μέσα από τον αναστοχασμό και την ψυχοθεραπεία.

Μπορεί η OCPD να επηρεάσει τις σχέσεις;

Ναι. Η έντονη ανάγκη για έλεγχο, η δυσκολία στον συμβιβασμό ή οι πολύ υψηλές προσδοκίες μπορεί κάποιες φορές να δημιουργούν ένταση στις σχέσεις. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη μεγαλύτερης ευελιξίας, καλύτερης επικοινωνίας και μεγαλύτερης ανοχής σε διαφορετικές οπτικές και τρόπους προσέγγισης.

Μπορεί κάποιος με OCPD να έχει και OCD;

Ναι. Η OCPD και η OCD είναι διαφορετικές διαταραχές, αλλά μπορούν να συνυπάρχουν. Μια επαγγελματική αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει στη διάκριση ανάμεσα στα μοτίβα προσωπικότητας, τις ιδεοληψίες, τους καταναγκασμούς και άλλες δυσκολίες.

Μπορεί να αντιμετωπιστεί η OCPD;

Ναι. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει το άτομο να κατανοήσει τα μοτίβα που βρίσκονται πίσω από την τελειομανία και την ανάγκη για έλεγχο, να αναπτύξει μεγαλύτερη ευελιξία, να ανέχεται την αβεβαιότητα με λιγότερη δυσφορία και να δημιουργήσει μια πιο υγιή ισορροπία ανάμεσα στην επίτευξη, τις σχέσεις και την προσωπική ευεξία.